Czym są wiązary kratowe, gdzie znajdują zastosowanie i jakie są ich zalety?

Jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych większości budynków mieszkalnych i przemysłowych jest szkielet dachu zwany więźbą dachową. Obecnie możliwe jest jego wykonanie z prefabrykatów w postaci wiązarów kratowych. Wiązary kratowe, nazywane również kratownicami lub dźwigarami wykonywane są z gotowych elementów, które po złożeniu tworzą podstawę konstrukcji dachowej. Jakie są zalety stosowania tego typu rozwiązania i gdzie znajdują zastosowanie?

Czym są wiązary kratowe, gdzie znajdują zastosowanie i jakie są ich zalety?Czym są wiązary kratowe?

Wiązary kratowe stanowią rodzaj prefabrykatów, z których powstają gotowe elementy więźby dachowej. Ich konstrukcja składa się z desek, tworzących pasy górne i dolne, słupki oraz krzyżulce. Do ich wykonania używa się najczęściej desek lub bali. W pierwszym przypadku wykorzystuje się deski o wymiarach 3,8×8,9 cm lub 3,8×14 cm. W przypadku zastosowania bali, mają one przekrój 5×10 cm lub 5×15 cm. Poszczególne elementy stanowiące szkielet łączone są ze sobą obustronnie przy pomocy nakładek wykonanych z odpornej na wodę sklejki o grubości 1,2 cm. Częściej jednak do tej czynności wykorzystywane są dwumilimetrowe perforowane stalowe płytki o grubości 2 lub 2,5 mm. Są to ocynkowane elementy przeznaczone do montażu za pomocą gwoździ. Warto zaznaczyć, że wiązary kratowe wykonywane są przede wszystkim z drewna sosnowego o klasie C27. Częstym wyborem jest też wysokiej klasy tarcica świerkowa. Do pasów górnych i dolnych zaleca się stosowanie drewna o klasie C 35. Najlepiej w tego typu strukturach sprawdza się deski z drewna suszonego komorowo i struganego czterostronnie. Ważne jest, by wilgotność drewna wykorzystywanego do tworzenia konstrukcji nie przekraczała 15%. Drewno musi również zostać odpowiednio zaimpregnowane, co pozwoli zwiększyć odporność na pleśń, wilgoć i działanie ognia oraz insektów.

 

Zobacz również:

 

Zastosowanie wiązarów kratowych

Przyjmuje się, że konstrukcje wykonane z wiązarów mogą stanowić bazę dla niemal każdego rodzaju dachu, również wielopołaciowego oraz zakładającego stworzenie poddasza użytkowego. W praktyce jednak wiązary kratowe najczęściej stanowią one bazę dla dachów dwuspadowych z nieużytkowym poddaszem. Znajdziemy je więc najczęściej w konstrukcjach obiektów gospodarczych, budownictwie mieszkalnym czy przemysłowym. Wynika to z faktu, że rozwiązanie takie jest proste w montażu, co przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania ich do bardziej skomplikowanych projektów. W przypadku konstrukcji z poddaszem użytkowym będą to najczęściej tak zwane dachy mansardowe.

Zalety stosowania wiązarów kratowych

Stosowanie wiązarów kratowych ma wiele zalet. Pierwszą z nich jest łatwość montażu oraz fakt, że rozwiązanie to jest bardzo ekonomiczne. W łatwy i szybki sposób przy ich pomocy stworzyć można konstrukcję nośną zarówno dachu, jak i samego stropu. Nie jest więc konieczne tworzenie ciężkiego i kosztownego, betonowego stropu. Rozwiązanie to jest łatwiejsze do wykonania. Większość prac wykonywana jest na płaskiej powierzchni, a nie na wysokości. Drugą z zalet jest lekkość materiałów, z których wykonane są wiązary kratowe. Dzięki temu konstrukcja budynku nie jest dodatkowo i nadmiernie obciążana. Kolejnym punktem przemawiającym za ich stosowaniem jest zwiększenie możliwości tworzenia dachów o większej rozpiętości. Możliwe jest zbudowanie dachu o rozpiętości nawet 30 metrów. Dodatkowo rozwiązanie to nie wymaga stosowania podbór pośrednich. To natomiast daje szerokie pole do tworzenia dowolnych aranżacji i układu wnętrza. Wynika to z faktu, że wiązary opierają się tylko na ścianach zewnętrznych, co pozwala pominąć w projekcie stawiania ścian nośnych wewnętrznych. Plusem stosowania tego typu rozwiązań jest również to, że poddasze zapewnia zdecydowanie wyższą klasę komfortu cieplnego i akustycznego niż w przypadku poddasza użytkowego. Poza tym przestrzeń poddasza można zagospodarować do zainstalowania centrali klimatyzacyjnej lub poprowadzenia kanałów grzewczych. Pozostając w temacie ocieplenia, na izolację stropu zużywa się zdecydowanie mniejszą ilość materiałów niż w przypadku, gdy trzeba ocieplić połać dachową.

Montaż wiązarów kratowych

Zmontowanie prostej konstrukcji dachowej z wiązarów kratowych może zająć wprawionej ekipie zaledwie jeden dzień. Możemy zamówić gotowe i złożone wiązary od producenta lub pokusić się o samodzielne złożenie na placu budowy poszczególnych elementów. Sam montaż powinien rozpocząć się od ustawienia wiązarów w sposób równoległy do ściany szczytowej i solidnego podparcia go deskami. Prawidłowo ustawiony wiązar mocowany jest do murłatu. W kolejnym kroku, kierując się wytycznymi z projektu, ustawia się kolejne wiązary i łączy je z wykorzystaniem desek. Bardzo ważne podczas ustawiania wiązarów, jest ich odpowiednie podparcie. Złe wykonanie tego kroku mogłoby doprowadzić do efektu domina, w którym jeden z wiązarów przewróciłby kolejne montowane w rzędzie. Gdy konstrukcja z wiązarów kratowych jest już wykonana, pokrywa się ją folią oraz przybija łaty. Tak stworzona baza pozwala na ułożenie pokrycia dachowego.